PM2.5 เมษายนพุ่งสูง ปอดอักเสบเพิ่ม 40%

เดือนเมษายนในประเทศไทยไม่เพียงแต่มาพร้อมกับความร้อนจัดที่อุณหภูมิสูงถึง 40-43°C เท่านั้น แต่ยังเป็นช่วงที่ค่า PM2.5 พุ่งสูงอย่างน่าวิตก ส่งผลให้อัตราการเกิดโรคปอดอักเสบเพิ่มขึ้น 40% เมื่อเทียบกับเดือนอื่น[1] การเพิ่มขึ้นของฝุ่นละอองขนาดเล็กนี้เกิดจากปัจจัยหลายประการที่รวมตัวกันในช่วงฤดูร้อน

สาเหตุหลักของ PM2.5 สูงในเดือนเมษายน

ไฟป่าและการเผาในพื้นที่เกษตร: ความแห้งแล้งทำให้ไฟป่าลุกลามง่าย และเกษตรกรเผาตอซังข้าวเตรียมปลูกฤดูใหม่
สภาพอากาศหยุดนิ่ง: ลมอ่อนและความกดอากาศสูงทำให้ฝุ่นสะสมในชั้นบรรยากาศ
การก่อสร้างเพิ่มขึ้น: โครงการก่อสร้างเร่งรัดก่อนฤดูฝนทำให้ฝุ่นในอากาศมากขึ้น
การจราจรหนาแน่น: รถยนต์และรถจักรยานยนต์ปล่อยไอเสียเพิ่มขึ้นจากการใช้เครื่องปรับอากาศ

ผลกระทบต่อสุขภาพและกลุ่มเสี่ยง

งานวิจัยจากกรมควบคุมโรคพบว่า PM2.5 ที่เพิ่มขึ้นในเดือนเมษายนส่งผลให้การเข้ารับการรักษาด้วยโรคทางเดินหายใจเพิ่มขึ้น 40% โดยเฉพาะโรคปอดอักเสบ หอบหืด และภูมิแพ้[2]

กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงพิเศษ:

เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี และผู้สูงอายุมากกว่า 65 ปี
ผู้ป่วยโรคหอบหืด โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
ผู้ที่มีภูมิแพ้ทางเดินหายใจ
คนงานที่ทำงานกลางแจ้ง
หญิงตั้งครรภ์และผู้ป่วยโรคหัวใจ

มุมมองจากแพทย์แผนจีน

ในแพทย์แผนจีนมองว่าปอดเป็นอวัยวะที่ละเอียดอ่อนและเชื่อมโยงกับผิวหนัง เมื่อได้รับสารพิษจาก PM2.5 จะส่งผลต่อการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันทั้งร่างกาย ช่วงเมษายนที่อากาศร้อนและแห้งจัดจะทำให้ธาตุลมในร่างกายเสียสมดุล ส่งผลต่อการหายใจและระบบหมุนเวียนโลหิต

วิธีดูแลตัวเองในช่วง PM2.5 สูง

สวมหน้ากากป้องกัน: ใช้หน้ากาก N95 หรือ KF94 เมื่อออกจากบ้าน โดยเฉพาะช่วง 06:00-10:00 น. และ 18:00-22:00 น.
ดื่มน้ำเพียงพอ: ดื่มน้ำสะอาดอย่างน้อย 8-10 แก้วต่อวัน เพื่อช่วยขับสารพิษออกจากร่างกาย
ใช้เครื่องฟอกอากาศ: เปิดเครื่องฟอกอากาศในบ้านและที่ทำงาน เลือกที่มี HEPA Filter
หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้ง: ลดการออกกำลังกายกลางแจ้งในช่วงที่ค่า PM2.5 สูงเกิน 50 μg/m³
รับประทานอาหารบำรุงปอด: เพิ่มผักใบเขียว ผลไม้ที่มีวิตามินซี เช่น ส้ม มะนาว และสมุนไพรบำรุงปอดเช่น ใบหม่อน

การติดตามและเฝ้าระวัง

ประชาชนสามารถติดตามค่า PM2.5 ได้ผ่านแอปพลิเคชัน Air4Thai หรือเว็บไซต์กรมควบคุมมลพิษ หากค่า PM2.5 สูงเกิน 75 μg/m³ ควรหลีกเลี่ยงการออกกลางแจ้งโดยเด็ดขาด และหากมีอาการไอ หายใจลำบาก หรือแน่นหน้าอก ควรปรึกษาแพทย์โดยทันที

References:
[1] กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถานการณ์โรคทางเดินหายใจจาก PM2.5 ประจำปี 2567
[2] สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. ผลกระทบของมลพิษอากาศต่อสุขภาพประชาชนไทย 2567